Cúng nhà mới: Mâm cúng, văn khấn và những điều cần lưu ý

Lễ Nhập Trạch (lễ về nhà mới có thể là nhà tự xây cất hoặc nhà mới mua) hay cúng nhà mới là một lễ cúng quan trọng theo văn hoá tín ngưỡng Việt Nam. Cúng nhà mới nhằm thông báo và xin phép các vị thần linh cai quản khu vực mới, mong sự phù hộ và bình an cho gia đình. Gia chủ cần chuẩn bị mâm cúng về nhà mới gồm ngũ quả, hương hoa, và thức ăn tùy vào điều kiện gia đình.

Chọn ngày nhập trạch phải hợp tuổi, giờ hoàng đạo, tránh các ngày kỵ và ngày Tam Nương. Nghi lễ gồm các bước như: đốt lò than, sắp xếp mâm cúng, chủ nhà và các thành viên mang đồ vật may mắn vào nhà, thắp nhang và đọc văn khấn thần linh, gia tiên. Trong quá trình cùng nhà mới sẽ có một số điều cần cần lưu ý để tránh điều không may.

Vậy cúng nhà mới có ý nghĩa gì? Chọn ngày như thế nào? Mâm cúng về nhà mới cần chuẩn bị những gì? Cần lưu ý gì? Tất cả các thông tin liên quan đến cúng nhà mới sẽ được Phổ Nghi Hương lần lượt giải thích qua bài viết dưới đây!

hướng dẫn cách cúng về nhà mới
Cúng về nhà mới: Ý nghĩa, mâm cúng, văn khấn và những điều cần lưu ý

1. Cúng Nhập Trạch có ý nghĩa gì?

Lễ cúng vào nhà mới, hay lễ Nhập Trạch là nghi lễ quan trọng đã có từ thời xa xưa trong văn hóa truyền thống của người Việt. Gia chủ là người sẽ thực hiện lễ cúng chính này, nhằm báo cáo với thổ công và ông bà tổ tiên rằng ngôi nhà đã được xây dựng hoàn tất.

Bởi theo tín ngưỡng nhân gian, bất kỳ mảnh đất nào cũng có những thần quan cai quản riêng. Việc thực hiện lễ cúng này là để thông báo sẽ có sự sinh sống của các thành viên trong gia đình tại đây, mong cầu được các vị thần quan, tổ tiên phù hộ cho gia đạo bình yên, êm ấm và nhiều điều may mắn.

Trong phong thủy nhà ở, nghi lễ cúng nhập trạch còn để hướng đến những linh hồn đang sống trong ngôi nhà, rằng có chủ nhân mới sẽ định cư lâu dài trên mảnh đất này, xin tiếp nhận và cúng bái. Đồng thời, việc này còn nhằm loại bỏ những mùi hôi, uế khí cũ còn tồn đọng, hướng đến những điều mới mẻ và tươi sáng.

cúng nhà mới chi tiết

Cúng nhập trạch nhằm báo cáo với thổ công và ông bà tổ tiên rằng ngôi nhà đã được xây dựng hoàn tất

2. Cúng vào nhà mới nên chọn ngày nào?

Ngày cúng lễ nhập trạch phải là ngày tốt, hội tụ đủ các yếu tố “thiên thời, địa lợi, nhân hòa” đối với gia chủ. Cũng bởi vậy mà người ta thường sẽ xem ngày phù hợp dựa theo tuổi tác, cung mệnh của chủ nhà.

Dưới đây là 4 cách để chọn ngày cúng nhà mới:

  • Chọn ngày nhập trạch theo tuổi: Đây là cách làm phổ biến nhất và thường được xem theo tuổi của gia chủ. Nếu gia chủ không có tuổi tốt thì có thể mượn tuổi nhập trạch bằng cách thay bằng tuổi của vợ/chồng hoặc con của họ. Lúc này, người được mượn tuổi sẽ đứng ra cúng và trình bái cho nghi lễ chính.
  • Chọn ngày nhập trạch theo ngày hoàng đạo: Mỗi tháng có ngày hoàng đạo và giờ hoàng đạo khác nhau được in trên các cuốn lịch có sẵn. Gia chủ có thể tự xem hoặc liên hệ thầy phong thủy để được tư vấn kỹ hơn.
  • Chọn ngày nhập trạch theo ngũ hành: Cách làm này là căn cứ vào bản mệnh của gia chủ để chọn ngày tương sinh theo thuyết âm dương ngũ hành. Chọn đúng ngày tương sinh sẽ mang lại nhiều điều may mắn và tốt đẹp về sau.
  • Chọn ngày nhập trạch theo hướng nhà: Nhà được quay về hướng nào mới tốt thì lúc xây nhà gia chủ đã được tư vấn bởi người có chuyên môn. Thế nên lúc cúng nhập trạch cũng có thể xem theo hướng nhà để chọn ngày tốt, giờ tốt làm lễ cúng.

Bên cạnh đó thì khi xem ngày cúng nhà mới cần phải lưu ý loại trừ những ngày xấu. Trong đó, có những ngày đại kỵ cần tránh (tính theo lịch âm) như: Mùng 1 và ngày rằm, ngày Nguyệt Kỵ, ngày Tam Nương.

cách cúng nhà mới chi tiết
Chọn ngày, giờ tốt để thực hiện cúng nhập trạch

3. Mâm cúng về nhà mới gồm những gì?

Mâm cúng vào nhà mới bao gồm: Trái cây (ngũ quả), hoa và nhang cúng. Gia chủ có thể thành ba mâm khác nhau hoặc cùng đặt vào một mâm lớn.

  • Mâm ngũ quả: Mâm ngũ quả cúng nhà mới sẽ có 5 loại trái cây khác nhau, chúng tượng trưng cho ngũ hành Kim – Mộc – Thủy – Hỏa – Thổ. Đồng thời, Mâm ngũ quả cũng mang theo mong cầu 5 điều Phúc – Quý – Thọ – Khang – Ninh. Các loại này nên được sắp xếp gọn gàng, đẹp mắt trên cùng 01 đĩa lớn. Cần đảm bảo dùng hoa quả tươi, không dùng trái cây giả
  • Hoa tươi: Nên dùng hoa tươi, để được tươi đẹp và long trọng. Các loại hoa có thể sử dụng như: Hoa cúc, huệ, hoa hồng, hoa sen, hoa đồng tiền,…Không nên dùng các loại hoa như: hoa ly, hoa râm bụt, hoa phong lan, hoa lan móng rồng…
  • Mâm cơm:  Mâm cúng mặn gồm: bộ tam sên (thịt heo luộc, trứng luộc và tôm hoặc cua luộc); gà luộc, xôi hoặc cơm trắng, các món đặc trưng theo vùng miền (nếu có). Ngoài ra, gia chủ cũng có thể cúng mâm cơm chay gồm: đậu hủ, rau củ xào, xôi, chè,…
  • Lễ vật khác: 3 chén trà, 3 chén rượu, 3 điếu thuốc
cách cúng nhà mới đúng
Hình ảnh minh họa mâm cơm cúng nhập trạch

4. Mâm cúng về nhà mới đặt ở đâu?

Mâm cúng về nhà mới đặt ở đâu? Mâm cúng sẽ được đặt ở trung tâm ngôi nhà, nơi có luồng sinh khí tốt nhất. Ngoài ra, nếu ngôi nhà có phòng thờ riêng thì có thể đặt mâm cúng ở đó.

Gia chủ cần bày biện mâm cúng trên bàn lớn, sao cho không gian xung quanh rộng rãi, thông thoáng và sạch sẽ, thể hiện lòng thành kính của gia chủ..

cúng nhà mới đúng cách
Mâm cơm cúng thường được đặt ở giữa nhà, nơi trung tâm thông thoáng nhất

5. Cách cúng về nhà mới

Cách cúng về nhà mới bao gồm 10 bước như sau:

  • Bước 1: Đốt lò than, đặt lò than nóng ngay ở cửa chính để xua đuổi uế khí.
  • Bước 2: Gia chủ sẽ là người đầu tiên bước qua lò than để vào nhà, chân trái bước trước, chân phải bước sau. Đồng thời, trên tay cầm theo bát hương cùng bài vị gia tiên.
  • Bước 3: Lần lượt từng thành viên khác bước qua lò than vào nhà. Mỗi người mang theo một đồ vật may mắn..
  • Bước 4: Khi vào nhà việc đầu tiên là gia chủ cần bật tất cả công tắc điện, mở hết cửa sổ và cửa chính để đón nhận luồng khí lưu thông. Các thành viên còn lại lần lượt sắp xếp mâm cúng gia tiên, bàn thờ thần tài, thổ địa và mâm cúng nhập trạch theo những gì đã chuẩn bị trước đó.
  • Bước 5: Gia chủ thắp nhang và đọc văn khấn nhập trạch, văn khấn thần linh đọc trước, văn khấn gia tiên đọc sau. Trong lúc này, các thành viên còn lại đứng chắp tay xếp thành hàng phía sau, giữ tư thế nghiêm trang.
  • Bước 6: Sau khi đọc xong văn khấn, gia chủ đun nước để nấu nước pha trà, trong lúc nấu nên để nước sôi từ 5 – 7 phút rồi hẵng tắt bếp. Việc này nhằm mục đích khai bếp, mở ra sức sống tươi mới cho ngôi nhà. Trà sau khi pha sẽ dâng lên Thần Linh và Gia  Tiên, đồng thời rót cho mọi người cùng thưởng thức.
  • Bước 7: Sau khi nhang cháy hết thì tiến hành hóa vàng, sau đó tưới rượu lên tàn tro.
  • Bước 8: Các hủ/ ly gạo, muối, nước cần được giữ lại, đặt trên bàn thờ ông Táo nhằm biểu thị cho sự no đủ.
  • Bước 9: Sau khi lễ hoàn tất các thành viên có thể làm đồ đạc vào nhà và sắp xếp lại cho gọn gàng, tươm tất.
  • Bước cuối: Sau khi dọn dẹp xong cần làm lễ tạ Phật, thổ công, cũng như các vị gia tiên. Ở bước này, gia chủ cùng các thành viên đứng nghiêm trang trước bàn thời, chắp tay vái 3 lần là hoàn tất.

6. Văn khấn lễ nhập trạch ngắn gọn, đơn giản

Theo nghi lễ truyền thống, lễ cúng nhập trạch gồm 2 phần:

  • Văn khấn Thần Linh
  • Văn khấn Cáo Yết Gia Tiên

Trong đó, gia chủ cần đọc văn khấn thần linh trước rồi mới đến khấn gia tiên sau. Nội dung của văn khấn là trình bày những mong cầu của gia chủ và xin phép thần linh, gia tiên được chuyển sang ngôi nhà mới, di chuyển bàn thờ đến vị trí mới.

Khi đọc cần phải đọc sao cho nghiêm túc, thành tâm, tránh sự lơ đễnh hay vừa đọc vừa nói chuyện với người xung quanh. Dưới đây là 2 mẫu văn khấn cho ngày nhập trạch được trích dẫn trong sách “Văn Khấn Cổ Truyền Việt Nam”:

6.1 Văn khấn Thần Linh

Nam mô a di Đà Phật! (3 lần)

– Con lạy chín phương Trời, mười Phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.

– Con kính lạy Hoàng thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.

– Con kính lạy Các ngài Thần linh bản xứ cai quản trong khu vực này.

Tín chủ (chúng) con là:……………………………………….

Hôm nay là ngày….. tháng…. năm…. tín chủ con thành tâm sắm lễ, quả cau lá trầu, hương hoa trà quả, thắp nén tâm hương dâng lên trước án. Trước bản toạ chư vị Tôn thần tín chủ con kính cẩn tâu trình:

Các vị Thần linh,

Thông minh chính trực,

Giữ ngôi tam thai

Nắm quyền tạo hoá

Thể đức hiếu sinh

Phù hộ dân lành

Bảo vệ sinh linh .

Nêu cao chính đạo.

Nay gia đình chúng con hoàn tất tân gia, chọn được ngày lành dọn đến cư ngụ, phần sài nhóm nhóm lửa, kính lễ khánh hạ. Cầu xin chư vị minh Thần cho chúng con được nhập vào nhà mới tại:………………………………. và lập bát nhang thờ chư vị Tôn thần. Chúng con xin phép chư vị Tôn thần cho rước vong linh Gia tiên chúng con về ở nơi này để thờ phụng. Chúng con cầu xin chư vị minh Thần gia ân tác phúc, độ cho gia quyến chúng con an ninh, khang thái, làm ăn tiến tới, tài lộc dồi dào vạn sự như ý, vạn điều tốt lành.

Tín chủ lại mời các vong linh Tiền chủ, Hậu chủ ở trong nhà này, đất này xin cùng về đây chiêm ngưỡng Tôn thần, thụ hưởng lễ vật, phù hộ cho tín chủ con sức khoẻ dồi dào, an khang, thịnh vượng.

Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì.

Nam mô a di Đà Phật! (3 lần)

6.2 Văn khấn Cáo Yết Gia Tiên

Nam mô a di Đà Phật! (3 lần)

Kính lạy Tiên nội ngoại họ………………………

nay là ngày……… tháng.:……. năm……….

Gia đình chúng con mới dọn đến đây là: (địa chỉ):…………..

Chúng con thành tâm sắm lễ, quả cau lá trầu, hương hoa trà quả, thắp nén tâm hương dâng lên trước ban thờ Cụ nội ngoại gia tiên. Nhờ hồng phúc tổ tiên, ông bà cha mẹ, chúng con đã tạo lập được ngôi nhà mới. Nhân chọn được ngày lành tháng tốt, thiết lập án thờ, kê giường nhóm lứa, kính lễ khánh hạ.

Cúi xin các cụ, ông bà cùng chư vị Hương linh nội ngoại họ……………….. thương xót con cháu, chứng giám lòng thành, giáng phó linh sàng thụ hưởng lễ vật, phù hộ độ trì cho chúng con, lộc tài vượng tiến, gia đạo hưng long, cháu con được bình an mạnh khoẻ. Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì.

Nam mô a di Đà Phật! (3 lần)

(Nguồn: Sách “Văn Khấn Cổ Truyền Việt Nam”)

7. Cần lưu ý những gì khi cúng về nhà mới?

Theo phong thủy chính phái và theo văn hóa dân gian, lễ cúng nhà mới cần lưu ý và kiêng kị những điểm đề cập dưới đây để tăng cát khí, đón vận may:

  • Đảm bảo ngôi nhà đã hoàn thành các hạng mục xây dựng cơ bản, không nên cúng khi nhà còn dang dở.
  • Không nên bỏ lỡ thời điểm tốt nhất để chuyển về nhà mới, đã được tính toán kỹ lưỡng theo phong thủy và tuổi của gia chủ.
  • Thời điểm này mang âm khí nặng, không tốt cho việc chuyển nhà và ổn định cuộc sống mới.
  • Không nên chọn ngày Hắc đạo, ngày có sao xấu chiếu như Trực Phá, Dương Công Kỵ nhật. Tuy nhiên, những kiêng kỵ như ngày mùng 5, 14, 23 hay ngày Tam Nương chỉ là quan niệm dân gian, không có cơ sở khoa học.
  • Tránh giờ Ngọ (11h – 13h), đây là giờ chuyển giao giữa ngày và đêm, không tốt cho việc nhập trạch.
  • Phụ nữ mang thai và người tuổi Dần không nên tham gia vào việc dọn dẹp nhà cửa trong ngày nhập trạch.
  • Tránh cãi vã, xích mích: Giữ không khí vui vẻ, hòa thuận trong ngày lễ để thu hút năng lượng tích cực.
  • Không ngủ trưa: Tránh ngủ trưa tại nhà mới trong ngày nhập trạch để không làm giảm sút năng lượng tốt.
  • Không đi tay không vào nhà: Mọi người nên mang theo một vật dụng may mắn khi bước vào nhà mới, tượng trưng cho sự sung túc và đầy đủ.

8. Câu hỏi liên quan

Nhập trạch có nhất thiết phải ngủ lại không?

Theo quan niệm dân gian, việc ngủ lại nhà mới ngay sau lễ cúng sẽ giúp “làm ấm” nhà, tăng thêm dương khí và xua đuổi tà ma. Nếu gia chủ chỉ thực hiện lễ nhập trạch để lấy ngày tốt, chưa dọn về ở ngay thì vẫn nên ngủ lại nhà mới ít nhất một đêm để thông báo với thổ địa rằng nhà đã có người cư ngụ. Tuy nhiên, đây chỉ là một trong nhiều quan điểm và không có quy định bắt buộc nào về việc này.

Thực tế, việc có ngủ lại hay không phụ thuộc vào nhiều yếu tố như điều kiện cá nhân, tình hình công việc, sức khỏe của các thành viên trong gia đình,… Nếu gia đình bạn đã chuẩn bị kỹ lưỡng cho lễ cúng, thực hiện đầy đủ các nghi thức và có niềm tin vào những điều tốt đẹp, thì việc ngủ lại hay không cũng không ảnh hưởng quá nhiều đến vận may của gia đình.

Nhưng nếu bạn vẫn muốn tuân theo truyền thống và muốn “làm ấm” nhà mới, bạn có thể ngủ lại một đêm sau lễ cúng. Điều này cũng giúp bạn có thêm thời gian để làm quen với không gian sống mới và cảm nhận sự bình yên, ấm cúng của ngôi nhà.

Thuê nhà có cần làm lễ nhập trạch không?

Nhà mới thuê hay mới mua, đều cần thực hiện lễ cúng vào nhà mới thuê . Vì theo quan niệm dân gian, mỗi mảnh đất đều có thổ địa cai quản, cần cúng để xin phép thổ địa và các vị thần linh nơi đó.

Chuyển đồ trước khi nhập trạch có được không?

Được. Lễ nhập trạch được tính từ khi chủ nhà thực hiện lễ cúng. Trước lễ, chủ nhà có thể lắp đặt hoặc chuyển đồ đến.

Bài viết trên đây đã giải thích ý nghĩa của lễ cúng nhà mới, cách chọn ngày tốt, chuẩn bị mâm cúng, các bước thực hiện cúng bái, mẫu văn khấn cùng những lưu ý quan trọng cho những ai thực hiện lễ cúng này. Truy cập Phổ Nghi Hương để tìm hiểu về những thủ tục, lễ nghi theo quan niệm nhân gian cùng cách chọn nhang sạch, an toàn cho những dịp cúng bái.

Thông tin liên hệ Phổ Nghi Hương - Thương hiệu nhang sạch Việt Nam
Pho Nghi Huong

PHỔ NGHI HƯƠNG

Phổ Nghi Hương được thành lập vào 2023 và phát triển thương hiệu trở thành một trong những thương hiệu nhang sạch hàng đầu tại Việt Nam, với hơn 300.000 gia đình tin dùng và 185 đại lý trên toàn quốc. Phổ Nghi Hương đã dành 9 năm để tìm hiểu nghiên cứu về nguyên liệu làm nhang, quy trình sản xuất nhang sạch, cách dùng nhang cũng như kiến thức về thờ cúng và văn hóa tín ngưỡng

Chúng tôi không ngừng học hỏi, trau dồi để tạo ra những sản phẩm nhang sạch mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc, đáp ứng nhu cầu tâm linh của người Việt.

Mục lục