Cách lau dọn bàn thờ ngày Tết đúng chuẩn và lưu ý khi dọn dẹp   

Bàn thờ là nơi linh thiêng nhất trong mỗi gia đình Việt Nam, nơi thể hiện lòng thành kính, biết ơn đối với tổ tiên, thần linh. Đây được xem như cầu nối giữa thế giới hiện tại và thế giới tâm linh, là nơi con cháu tưởng nhớ những người đã khuất và cầu mong bình an, may mắn cho gia đình.

Chính vì thế nên việc giữ gìn và lau dọn bàn thờ thường xuyên là vô cùng quan trọng để thể hiện sự tôn kính lên Đức tin, các vị Thần linh và ông bà tổ tiên. Trong khi lau dọn bàn thờ, người Việt thường rất cẩn trọng, tỉ mỉ để giữ cho không gian thờ cúng luôn sạch sẽ, trang nghiêm. Bài viết dưới đây, Phổ Nghi Hương sẽ hướng dẫn gia chủ cách dọn bàn thờ đón Tết đúng chuẩn và những lưu ý khi lau dọn bàn thờ đón Tết.

lau dọn bàn thờ đón tết đúng cách
Hướng dẫn cách dọn bàn thờ đón Tết đúng chuẩn và lưu ý khi dọn dẹp

1. Nên lau dọn bàn thờ đón tết vào ngày nào?

Theo quan niệm dân gian, thời điểm lý tưởng để tiến hành lau dọn, còn gọi là “bao sái” bàn thờ, là trước ngày 30 Tết (đêm giao thừa). Điều này xuất phát từ niềm tin rằng việc dọn dẹp trước khi năm cũ kết thúc sẽ giúp loại bỏ những điều không may mắn, tạo không gian thanh tịnh để đón chào năm mới.

Tuy nhiên, không phải ngày nào trước 30 Tết cũng đều tốt. Các gia đình thường lựa chọn những ngày đẹp, có sao tốt chiếu mệnh để thực hiện nghi lễ bao sái, ví dụ như ngày 23 tháng Chạp (ngày ông Công ông Táo về trời) là ngày phổ biến nhất, hoặc các ngày Rằm, mùng 1. Việc này thể hiện sự tôn kính đối với tổ tiên và thần linh, đồng thời cầu mong sự phù hộ cho gia đình trong năm mới.

Ở Việt Nam, một số gia đình còn thực hiện bao sái bàn thờ hai lần, một lần trước Tết và một lần sau Tết. Lần bao sái trước Tết thường diễn ra vào khoảng thời gian từ 23 tháng Chạp đến 29 Tết, nhằm mục đích làm sạch bàn thờ và chuẩn bị cho việc cúng lễ cuối năm. Lần bao sái sau Tết thường diễn ra vào mùng 3 hoặc mùng 4 Tết, sau khi đã hoàn thành các nghi lễ cúng bái đầu năm.

Dù gia chủ chọn ngày nào, điều quan trọng nhất là thực hiện bao sái bàn thờ với lòng thành kính và tâm thế hướng về cội nguồn. Bên cạnh việc lau dọn sạch sẽ, gia chủ cũng nên chú ý đến việc sắp xếp lại đồ thờ cúng, thay nước trong bình hoa, chuẩn bị đầy đủ lễ vật để dâng lên tổ tiên.

Ông Táo Về Trời 23 Tháng Chạp
Ông Táo Về Trời 23 Tháng Chạp là thời gian được nhiều gia đình lựa chọn để dọn bàn thờ đón Tết

2. Cách dọn bàn thờ đón Tết

Sau đây, Phổ Nghi Hương sẽ hướng dẫn các gia chủ cách dọn bàn thờ đón Tết đúng chuẩn, thu hút tài lộc và may mắn cho gia chủ:

2.1 Tắm rửa sạch sẽ

Trước khi tiến hành bao sái bàn thờ, gia chủ nên tắm rửa sạch sẽ, thay quần áo chỉnh tề để thể hiện sự tôn kính đối với tổ tiên và thần linh.

2.2 Chuẩn bị vật dụng

  • Khăn sạch: chuẩn bị nhiều khăn sạch, mềm mại, tốt nhất nên dùng khăn mới để lau các đồ thờ cúng. Nên có khăn riêng để lau bài vị, bát hương và các đồ khác.
  • Chổi lông gà: dùng để phủi bụi trên bàn thờ và các đồ thờ cúng.
  • Nước sạch hoặc nước ngũ vị hương: nước ngũ vị hương được pha chế từ quế, hồi, đinh hương, bạch đàn và nụ tùng, có tác dụng thanh tẩy và tạo hương thơm. Nếu không có nước ngũ vị hương, bạn có thể sử dụng nước sạch.
  • Bát hoặc chậu nhỏ: dùng để đựng nước khi lau dọn.
  • Lễ vật: hoa tươi, trái cây, bánh kẹo, nước sạch, rượu trắng, nhang đèn.

2.3 Thắp hương thông báo gia tiên

Trước khi bắt đầu lau dọn, gia chủ nên thắp hương và thành tâm khấn vái, xin phép tổ tiên và các vị thần linh cho phép mình được tiến hành việc bao sái bàn thờ.

2.4 Bắt đầu lau dọn bàn thờ ngày Tết

Sau đây là trình tự các bước lau dọn bàn thờ ngày Tết được Phổ Nghi Hương thu thập theo quan niệm dân gian, chi tiết như sau:

Bước 1: Hạ đồ thờ tự và tiến hành lau dọn

Gia chủ tiến hành hạ các vật dụng thờ cúng xuống một cách cẩn thận bao gồm: bài vị, tượng Phật, bát hương, bình hoa, chân đèn,…, xếp ngay ngắn lên chiếc khăn sạch đã chuẩn bị trước. Sau đó, thay nước, bỏ hoa chưng cũ trên bàn thờ vào túi đựng rác. Tiếp đến, dùng khăn mềm sạch, ẩm lau dọn bụi bẩn trên bàn thờ, đế, chèn nước, bình hoa, chân đèn,… Lau theo chiều từ trên xuống dưới, từ trong ra ngoài. Cuối cùng sử dụng khăn khô lau lại cho sạch.

dọn dẹp bàn thờ đón tết đúng cách
Hạ đồ thờ tự và tiến hành lau dọn bàn thờ

Bước 2: Lau dọn bát hương và rút tỉa chân hương

Khi gia chủ lau dọn bàn thờ xong thì tiến hành lau dọn bát hương. Gia chủ dùng khăn sạch lau nhẹ nhàng bên ngoài bát hương. Không nên xê dịch bát hương quá nhiều. Nếu bát hương có nhiều tro, gia chủ có thể dùng thìa nhỏ để xúc bớt tro ra, sau đó lau sạch bằng khăn.

Nhiều người thắc mắc trong quá trình lau dọn bát hương bị xê dịch có sao không? Theo quan niệm dân gian thì không nên xê dịch bát hương vì có thể ảnh hưởng đến vận may của gia đình, gia đình thường xuyên bị xào xáo, hòa khí không vui vẻ. Tuy nhiên, Phổ Nghi Hương cho rằng nếu gia chủ có lỡ xê dịch bát hương cũng không sao vì mỗi người chúng ta ai cũng muốn lau dọn bàn thờ được sạch sẽ, thanh tịnh chứ không hề có ý mạo phạm gì hết.

Lau dọn bát hương xong, gia chủ sẽ rút tỉa chân nhang. Theo lời dạy của ông bà xưa, người Việt nên để lại một số lẻ chân nhang trong bát hương (3, 5, 7 hoặc 9) để tượng trưng cho sự sinh sôi, nảy nở và may mắn. Đối với bát hương thần linh thì gia chủ cần phải để lại 5 chân hương tượng trưng cho ngũ hành tề tụ, bát hương ông bà thì để lại 3 chân hương với ý nghĩa sinh tài. Trong khi rút, gia chủ nên dùng 2 tay để rút tỉa từng chân hương, tránh trường hợp làm rơi vãi tàn nhang. Chân nhang đã rút nên được hóa vàng hoặc đem đến chùa chiền.

cách dọn bàn thờ đón tết chi tiết
Lau dọn bát hương và rút tỉa chân hương

Bước 3: Trang hoàng lại bàn thờ

  • Lau dọn bàn thờ: dùng khăn sạch lau toàn bộ bàn thờ, từ trên xuống dưới, từ trong ra ngoài.
  • Sắp xếp lại đồ thờ: sau khi lau dọn xong, sắp xếp lại đồ thờ cúng một cách gọn gàng, trang nghiêm theo thứ tự từ cao xuống thấp, từ trong ra ngoài.
  • Thay nước, cắm hoa: đổ bỏ nước cũ trong lọ hoa, rửa sạch lọ và thay nước mới. Cắm hoa tươi lên bàn thờ.
  • Thắp hương, dâng lễ vật: cuối cùng, thắp hương, dâng lễ vật và thành tâm khấn vái tổ tiên, cầu mong một năm mới an lành, may mắn và thịnh vượng.
cách lau dọn bàn thờ đón tết chi tiết
Trang hoàng lại bàn thờ như ban đầu sau khi lau dọn xong

3. Những điều cần lưu ý khi lau dọn bàn thờ đón tết

Lau dọn bàn thờ đón Tết là một nghi thức quan trọng trong văn hóa Việt, thể hiện lòng thành kính và mong muốn rước tài lộc, may mắn cho năm mới. Để thực hiện nghi lễ này một cách trọn vẹn và tránh những điều không may mắn, gia chủ cần lưu ý một số điều sau:

Chuẩn bị kỹ lưỡng:

  • Vật dụng riêng biệt: bàn thờ là nơi linh thiêng, vì vậy hãy sử dụng khăn lau, chổi quét riêng, tốt nhất là mới, chỉ dành riêng cho việc lau dọn bàn thờ.
  • Nước sạch hoặc rượu trắng: nên dùng nước sạch hoặc rượu trắng pha loãng để lau dọn các đồ thờ cúng. Nếu dùng nước ấm, hãy đảm bảo nước không quá nóng để tránh làm nứt vỡ đồ thờ.
  • Không gian sạch sẽ: trước khi lau dọn, hãy đảm bảo không gian xung quanh bàn thờ cũng được dọn dẹp sạch sẽ, gọn gàng.

Trong quá trình lau dọn:

  • Thận trọng với bát hương: bát hương là nơi tụ linh khí, vì vậy không nên xê dịch quá nhiều, chỉ nên lau nhẹ nhàng bên ngoài. Khi lau dọn bên trong, không nên đổ hết tro cũ mà hãy để lại một ít, sau đó cho tro mới vào, thể hiện sự “ra nhỏ vào lớn”, cầu mong tài lộc dồi dào.
  • Cẩn thận với các đồ thờ khác: các đồ thờ cúng bằng sứ, thủy tinh rất dễ vỡ, hãy lau dọn nhẹ nhàng, tránh làm rơi vỡ.
  • Xử lý tro và chân nhang cũ: tro và chân nhang cũ nên được gói lại cẩn thận và rải xuống sông, hồ hoặc nơi đất sạch, tuyệt đối không vứt bừa bãi.

Sau khi lau dọn:

  • Trang trí lại bàn thờ: sắp xếp lại các đồ thờ cúng một cách gọn gàng, trang nghiêm. Gia chủ nên thay nước trong bình hoa, cắm hoa tươi và chuẩn bị lễ vật để dâng lên tổ tiên.

Lưu ý khác:

  • Thời điểm lau dọn: nên thực hiện trước ngày 30 Tết, tốt nhất là vào những ngày đẹp, có sao tốt chiếu mệnh.
  • Tâm thế thành kính: trong quá trình lau dọn, hãy giữ tâm thế thành kính, tập trung vào việc mình đang làm, tránh nói chuyện hoặc làm những việc khác gây mất tập trung.
hướng dẫn dọn bàn thờ đón tết
Những điều cần lưu ý khi lau dọn bàn thờ đón tết

4. Một số thắc mắc thường gặp về cách dọn bàn đón tết

4.1 Lau bàn thờ bằng nước gì?

Gia chủ có thể sử dụng nước ấm, rượu pha gừng, nước rượu pha tỏi, nước ngũ vị hương để lau dọn bàn thờ sạch sẽ, loại bỏ bụi bẩn, thanh tẩy không gian và đem lại năng lượng tích cực cho gia đình. Gia chủ có thể lau dọn bàn thờ bằng nước lã, tuy nhiên nước nó sẽ không có tác dụng tẩy sạch vết bẩn như nước ấm.

4.2 Có nên lau dọn bàn thờ thường xuyên không?

Có. Việc lau dọn bàn thờ thường xuyên là điều cần thiết để thể hiện sự tôn kính đối với bậc thần linh, giữ cho không gian thờ cúng trang nghiêm và mang lại năng lượng tích cực. Tuy nhiên, nếu không có nhiều thời gian, có thể lau dọn bàn thờ định kỳ 2-3 lần một tuần hoặc lau dọn theo tháng vào những ngày rằm, mùng 1. Đặc biệt vào những dịp lễ Tết quan trọng gia chủ nên lau dọn bàn thờ trước để giữ cho bàn thờ luôn sạch sẽ.

4.3 Chân nhang nên đốt hay thả sông?

Sau khi rút chân nhang ra khỏi bát hương, gia chủ nên đốt thành tro và không nên thả trực tiếp chân nhang xuống sông hoặc vứt lung tung. Đốt chân nhang thành tro rồi thả xuống sông, hồ hoặc rắc xuống đất sạch, bón gốc cây đều là những cách xử lý được chấp nhận và mang ý nghĩa tốt đẹp. Gia chủ có thể lựa chọn cách phù hợp với điều kiện và quan niệm của gia đình mình.

4.4 Lau dọn bàn thờ trước hay sau ngày 23 tháng Chạp?

Theo các chuyên gia phong thủy, thời điểm tốt nhất để lau dọn bàn thờ là từ ngày 23 tháng Chạp trở đi. Tuy nhiên, nếu gia chủ có lòng thành kính, thì việc việc lau dọn bàn thờ trước hay sau ngày 23 tháng Chạp đều được chấp nhận, tùy thuộc vào quan niệm và điều kiện của từng gia đình. Miễn là gia chủ thực hiện với lòng thành kính và sự tôn trọng đối với tổ tiên, thì bất kỳ thời điểm nào cũng đều tốt đẹp.

Qua bài viết trên, Phổ Nghi Hương đã chia sẻ toàn bộ thông tin về cách dọn bàn thờ đón Tết cũng như những lưu ý khi lau dọn bàn thờ đón Tết. Hy vọng những hướng dẫn chi tiết trên sẽ giúp gia chủ thực hiện nghi lễ bao sái bàn thờ một cách trọn vẹn và ý nghĩa. Chúc gia đình một năm mới tràn đầy niềm vui và hạnh phúc!

Thông tin liên hệ Phổ Nghi Hương - Thương hiệu nhang sạch Việt Nam
Pho Nghi Huong

PHỔ NGHI HƯƠNG

Phổ Nghi Hương được thành lập vào 2023 và phát triển thương hiệu trở thành một trong những thương hiệu nhang sạch hàng đầu tại Việt Nam, với hơn 300.000 gia đình tin dùng và 185 đại lý trên toàn quốc. Phổ Nghi Hương đã dành 9 năm để tìm hiểu nghiên cứu về nguyên liệu làm nhang, quy trình sản xuất nhang sạch, cách dùng nhang cũng như kiến thức về thờ cúng và văn hóa tín ngưỡng

Chúng tôi không ngừng học hỏi, trau dồi để tạo ra những sản phẩm nhang sạch mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc, đáp ứng nhu cầu tâm linh của người Việt.

Mục lục