Gợi ý mâm cúng ông Táo đơn giản cho 3 miền Bắc, Trung và Nam

Mỗi dịp tết đến xuân về, cứ vào ngày 23 tháng Chạp âm lịch hàng năm, các gia đình Việt Nam sẽ làm mâm cơm cúng để tiễn ông Công ông Táo về trời, báo cáo mọi việc trong năm của gia chủ. Mâm cơm cúng ông Công ông Táo không cần quá cầu kỳ nhưng vẫn phải đảm bảo đầy đủ, trang trọng để thể hiện sự chu đáo và tấm lòng thành kính của mỗi thành viên trong gia đình. Vậy mâm cơm cúng ông Công ông Táo gồm những gì? Có sự khác biệt nào giữa các vùng miền hay không? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn giải đáp các thắc mắc này.

các món cúng ông công ông táo
Cách bày trí mâm cơm cúng ông Táo đơn giản cho ba miền

1. Lễ vật cúng ông Công ông Táo gồm những gì?

Trước khi làm mâm cơm cúng ông Công ông Táo gia chủ cần chuẩn bị các lễ vật sau:

  • 3 mũ Táo quân – 2 mũ Táo ông và 1 mũ Táo bà. Mũ Táo ông có 2 cánh chuồn còn mũ cho Táo bà thì không có. Màu sắc mũ, áo và hia sẽ có sự thay đổi hàng năm tùy theo Ngũ hành. Một số nơi chỉ cúng tượng trưng 1 chiếc mũ cho Táo ông với cánh chuồn, kèm theo 1 chiếc áo và 1 đôi hia. Bạn có thể mua sẵn trọn bộ tại các điểm siêu thị, chợ, cửa hàng chuyên đồ thờ cúng,…
  • Tiền vàng, tiền giấy.
  • Cá chép: Chính là phương tiện để các Táo cưỡi về trời.

Thực tế, tùy vào phong tục tập quán mà sẽ có sự khác nhau trong cách chuẩn bị mâm cơm cúng ông Táo của mỗi miền. Trong khi các gia đình miền Bắc thường để cá chép vào chậu nước rồi thả xuống ao, hồ để phóng sinh thì miền Trung thường chuẩn bị ngựa giấy với yên cương đầy đủ. Ngược lại, tập tục miền Nam sẽ đơn giản hơn, họ chỉ cúng mũ, áo và hia bằng giấy, cá chép giấy.

các món cúng ông táo
Lễ vật cần phải có trong mâm cơm cúng ông Công ông Táo

2. Mâm cơm cúng ông Công ông Táo miền Bắc

Theo phong tục tập quán của các gia đình miền Bắc, mâm cơm cúng ông Công ông Táo đầy đủ thường sẽ có những món ăn sau:

  • 1 con gà luộc trang trí ớt tỉa hoa hoặc buộc chéo cánh và ngậm hoa hồng.
  • 1 đĩa thịt lợn (hoặc chân giò luộc).
  • 1 đĩa giò lợn luộc.
  • Xôi vò hoặc 1 cái bánh chưng.
  • Rau xào 1 đĩa.
  • Canh măng hoặc canh hầm chân giò lợn 1 bát.
  • 1 đĩa chè (chè đậu kho, chè trôi nước hoặc chè bà cốt).
  • 1 lọ cắm hoa tươi.
  • Cau trầu.
  • Mâm quả từ 3-5 loại.
  • 1 đĩa muối và 1 đĩa gạo.
  • 1 bình trà.
  • 1 chai rượu nếp.

Hiện nay, mâm cơm hiện đại đã có sự giản lược và thay đổi một số món ăn sao cho phù hợp và tiết kiệm thời gian, chi phí. Tuy nhiên, những món ăn truyền thống như gà luộc, bánh chưng hay nem rán thì vẫn được xem là không thể thiếu trong mâm cơm cúng ông Công ông Táo hàng năm.

mâm cỗ cúng ông táo
Gợi ý mâm cơm cúng ông Táo miền Bắc

3. Mâm cơm cúng ông Công ông Táo miền Trung

Mâm cơm cúng ông Công ông Táo miền Trung thường sẽ có đầy đủ những món ăn dưới đây:

  • Gạo 1 đĩa.
  • Thịt luộc 1 đĩa.
  • Muối 1 đĩa.
  • Giò lợn 1 đĩa.
  • Xôi gấc 1 đĩa.
  • Hoa quả 1 mâm.
  • Rau xào 1 đĩa.
  • 1 ấm trà.
  • 3 chén rượu.
  • Trầu cau.
  • Tiền giấy, vàng mã.
  • 1 lọ cắm hoa tươi
  • 1 con cá chép rán hoặc sống.
  • Đèn, hương, nến…
mâm cỗ cúng ông công ông táo
Gợi ý mâm cơm cúng ông Táo miền Trung

4. Mâm cơm cúng ông Công ông Táo miền Nam

Mâm cỗ cúng ông Công ông Táo miền Nam có phần đơn giản hơn, nhưng thông thường sẽ chuẩn bị đầy đủ một số lễ vật dưới đây:

  • 1 con gà luộc hoặc gà quay.
  • Thịt lợn luộc 1 đĩa.
  • Rau xào 1 đĩa.
  • Giò lợn 1 đĩa.
  • Xôi gấc 1 đĩa.
  • Củ cải muối, củ kiệu 1 đĩa.
  • Canh mọc 1 bát.
  • Trái cây tươi 1 đĩa.
  • Trà, rượu.
  • Trầu cau.
mâm cơm cúng ông táo đơn giản
Gợi ý mâm cơm cúng ông Táo miền Nam

5. Mâm cơm chay cúng ông Công ông Táo gồm những gì?

Bên cạnh những mâm cúng mặn truyền thống, nhiều gia đình lựa chọn làm mâm cơm cúng chay cho ông Công ông Táo. Với quan niệm điều này sẽ giúp hạn chế sát sinh, giảm nghiệp chướng cho gia đình, tạo nên đời sống tâm linh thanh tịnh, hướng con người đến giá trị chân thật của cuộc sống.

Mâm cơm chay cúng ông Công ông Táo sẽ bao gồm những lễ vật dưới đây:

  • 1 đĩa xôi hoặc 1 cái bánh chưng chay bóc sẵn.
  • 1 đĩa giò chay.
  • Rau xào chay 2 đĩa (Rau củ quả xào hoặc bắp xào giò chay).
  • 1 bát canh (Canh măng nấu mọc chay hoặc canh rau củ).
  • 1 đĩa nem chay (Nem bơ rong biển hoặc nem rau củ mè đen).
  • 1 bát cơm đầy.
  • 1 đĩa hoa quả (hoặc chè kho nếu có).
  • Gạo 1 đĩa, muối 1 đĩa.
mâm cơm ông táo đơn giản
Gợi ý mâm cơm chay cúng ông Công ông Táo

6. Khi chuẩn bị mâm cỗ cúng ông Công ông Táo cần chú ý điều gì?

Khi chuẩn bị mâm cỗ cúng ông Công ông Táo, nhiều quan niệm xưa cho rằng cần lưu ý những điều kiêng kỵ như:

  • Một số món ăn kiêng kỵ trong mâm cơm cúng ông Táo bao gồm thịt bò, thịt chó, thịt vịt, thịt ngan hay thịt chim. Khi dâng lễ gà luộc nên lựa chọn gà cổ mới lớn, đang tập gáy là phù hợp nhất. Điều này có hàm ý là xin Đức Ngọc Hoàng ban cho trẻ con trong nhà sự thông minh, hay ăn chóng lớn, vẹn toàn cả về thể chất và trí tuệ.
  • Trong mâm cỗ cúng ông Công không nên có các món ăn làm từ cá chép. Bởi đây là phương tiện để Táo quân cưỡng về trời chứ không phải đồ ăn.
  • Mâm cơm cúng nên đặt ở bàn thờ gia tiên hoặc bàn thờ ông Táo riêng (nếu có) chứ không được đặt ở dưới bếp.
  • Tránh sơ suất khi chuẩn bị lễ vật, Táo quân trong nhà gồm 2 vị Táo ông và 1 vị Táo bà. Do đó, khi chuẩn bị lễ vật nên có đầy đủ cả áo, mũ và hia cho cả ba vị. Sau khi lễ cúng kết thúc, trang phục vàng mã sẽ được hóa để dâng lên.
  • Tránh dâng tiền âm phủ vì xét về xuất xứ theo điển tích dân gian, ông Táo thuộc cõi Thượng giới, được xem là bậc thần tiên chứ không phải vong linh như bình thường, do vậy không nên đốt hay dâng tiền âm phủ.

Tóm lại, tuỳ vào tập tục vùng miền, quan niệm dân gian mà mỗi gia đình sẽ chuẩn bị mâm cúng khác nhau. Không quá gò bó về những món ăn, lễ vật bắt buộc. Điều quan trọng nhất vẫn là sự thành tâm của mỗi người khi chuẩn bị mâm cúng. Cũng như sự tôn kính với Đức tin của mình.

Sau khi chuẩn bị xong mâm cỗ, tiếp theo hãy cùng tìm hiểu cách cúng ông Công ông Táo để có một nghi lễ cúng thật trọn vẹn

các món cúng ông táo đơn giản
Những điều cần lưu ý khi làm mâm cỗ cúng ông Táo

7. Câu hỏi thường gặp

7.1 Trái cây cúng ông Táo gồm những gì?

Tùy vào từng vùng miền mà các loại trái cây cúng ông Táo sẽ có sự khác biệt, cụ thể:

  • Miền Nam: Thường chọn đầy đủ các loại hoa quả như mãng cầu, dứa, nho, đu đủ, xoài…
  • Miền Bắc: Đĩa trái cây cúng ông Táo miền Bắc thường bao gồm chuối, bưởi, quả phật thủ, quýt, cam, lê, táo, xoài, thanh long, nho…
  • Miền Trung: Đĩa trái cây cúng ông Táo miền Trung sẽ có sự thay đổi theo các loại trái cây có sẵn theo mùa, thường có thanh long, chuối, mãng cầu, cam, quýt, dứa… Một số nơi ở miền Trung không bắt buộc cúng trái cây trong ngày này.

7.2 Cách bày mâm cúng ông Táo như thế nào?

Khi bày mâm cúng, mũ ông Táo đặt ở giữa bàn thờ, phía sau bát hương và 1 đôi đèn cầy. Cá chép đặt ở bên cạnh mũ ông Táo, cá chép thật thả trong chậu còn cá chép giấy thì đặt trên đĩa. Tiền giấy, vàng mã sẽ đặt bên cạnh cá chép, còn các món ăn khác thì bày trí xung quanh.

Trên đây là một số thông tin trả lời cho câu hỏi mâm cơm cúng ông Công ông Táo gồm những gì, cũng như sự khác biệt trong cách cúng ông Công ông Táo ba miền. Hy vọng bài viết trên của Phổ Nghi Hương sẽ mang đến những thông tin hữu ích cho các bạn.

Thông tin liên hệ Phổ Nghi Hương - Thương hiệu nhang sạch Việt Nam
Pho Nghi Huong

PHỔ NGHI HƯƠNG

Phổ Nghi Hương được thành lập vào 2023 và phát triển thương hiệu trở thành một trong những thương hiệu nhang sạch hàng đầu tại Việt Nam, với hơn 300.000 gia đình tin dùng và 185 đại lý trên toàn quốc. Phổ Nghi Hương đã dành 9 năm để tìm hiểu nghiên cứu về nguyên liệu làm nhang, quy trình sản xuất nhang sạch, cách dùng nhang cũng như kiến thức về thờ cúng và văn hóa tín ngưỡng

Chúng tôi không ngừng học hỏi, trau dồi để tạo ra những sản phẩm nhang sạch mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc, đáp ứng nhu cầu tâm linh của người Việt.

Mục lục